Willem La Grouw; hard werken voor vrouw en kinderen

Willem La Grouw en Johanna van Deventer op latere leeftijd.

Het is soms lastig om de geschiedenis van een arme familie in Amsterdam boven water te krijgen. Dat is geen probleem, maar altijd weer een uitdaging. Zo ging het ook met de speurtocht naar het gezin van Willem la Grouw, geboren in 1855. De digitalisering van de boeken van de burgerlijke stand in Amsterdam helpen gelukkig een handje. Aan de hand van gezinskaarten en het bevolkingsregister is  veel te achterhalen. Waar Willem, zijn vrouw en zijn kinderen hebben gewoond, wat hij heeft gedaan, wie de kinderen zijn enzovoort. Natuurlijk, foto’s uit het familiealbum helpen eveneens. Geboortekaartjes, rouwkaarten, trouwaankondigingen en advertenties geven ook informatie.

Het beeld van het gezin La Grouw is niet volledig, maar duidelijk is wel dat Willem een zwaar leven heeft gehad. Zoals zovelen in de tweede helft van de 19e eeuw.

Willem is geboren op 4 februari 1855 als zoon van Willem la Grouw en Maria Jesse. Vader Willem was korendrager en zoon Willem trad in de voetsporen van zijn vader. Het is simpel, maar zwaar werk. Zakken graan sjouwen naar pakhuizen. Eventueel wegen. Dan was je ook nog korenweger. Het loon was karig, de leefomstandigheden armoedig. Willem trouwde op 28 februari 1877 met Maria Vroom. Willem woonde nog bij zijn ouders, Willem en Maria Jesse, om na hun trouwen een onderkomen te vinden in de Jordaan, de verpauperde volksbuurt in de 19e eeuw, waar wonen tot armoedekunst is verheven.

 

De Bloemstraat in 1902 met op de achtergrond de Westertoren. Foto Jacob Olie – de foto is evenals de foto hierboven achteraf ingekleurd.

De Jordaan was in de 19e eeuw de dichtstbevolkte en meest verarmde buurt van Amsterdam. De wijk werd aangelegd bij de grote uitbreiding van de stad in 1612, als volkswijk voor de arbeiders en emigranten. Aanvankelijk was de Jordaan met zijn grachten, smalle straten en steegjes een gebied waar de handel en scheepvaart een rol vertolkten in een zekere mate van welvaart. Later werd het een gebied voor huizenmelkers, die op binnenerven goedkope pandjes bouwden achter de bestaande behuizing, te bereiken via smalle doorgangen.  Superkleine woningen, armoede, stankoverlast door lozen van vuil in de grachten…genoeg oorzaken voor hoge sterftecijfers door epidemieën en slechte gezondheid.

In de documentaire ‘Andere Tijden’ werd het als volgt omschreven:

De Jordaan was een soort oerwoud

Honderdduizend inwoners telde de wijk tussen de Prinsengracht, Lijnbaansgracht, Brouwersgracht en Leidsegracht (of Passeerdersgracht) rond 1900. De wijk die werd volgebouwd om de arbeiders te kunnen huisvesten die werden aangezogen door de Industriële Revolutie. Toen was het een opeenstapeling van vochtige kelderwoningen, eenkamerwoningen van twintig vierkante meter, een wirwar aan steegjes, modderige gangen en stinkende straten en grachten. Op die twintig vierkante meter woonden gezinnen van soms zes, zeven leden.

Vooruitgang werd pas geboekt door de aanleg van drinkwaterleidingen en riolering. Maar de Boldootkar, zoals de poeptonnenkar met sarcasme werd genoemd, verdween pas in de dertiger jaren van de twintigste eeuw uit beeld.

Het gezin Willem La Grouw woonde in de Jordaan. op kamers of soms iets grotere verblijven in de Tuinstraat, Bloemstraat, Egelantierstraat, Lindenstraat, Violettenstraat, Haarlemmer Houttuinen, en later ook in de Marnixstraat,om pas uiteindelijk in 1908 naar Sloten te verhuizen. Het was armoe. Maar ook warmte, genegenheid.

 

Willem kreeg samen met Maria Vroom vijf kinderen, van wie Maria al snel overleed. Het oudste kind was Willem, geboren in 1877. Later volgden Maria (1878), Johannes (1879), Johannes Coenraad (1883) en Simon (1886).  Moeder Maria overleed vervolgens op 44-jarige leeftijd in 1889.

Willem vond weer een nieuwe vrouw, Johanna Elisabeth van Deventer, met wie hij in 1890 trouwde. Met de vier kinderen van Willem gingen ze wonen in een kleine woning aan de Bloemstraat. Daarna verhuisden ze naar de Marnixstraat, waar vier kinderen het levenslicht zagen:

6. Theresia Elisabeth (geb. 1892), Johanna Elisabeth La Grouw, geb. 1897, Coenraad La Grouw, geb. 1898 en Marinus La Grouw, geb. 1900. Er zou ook nog een Marina Johanna La Grouw zijn, geboren in 1902. Echter, informatie daarover is niet te vinden, dus houden we het vooralsnog bij vier.

Willem La Grouw overleed uiteindelijk in 1937,  zijn vrouw Johanna in 1942.

Gezinsblad van Willem La Grouw

Willem La Grouw, geb. Amsterdam 4 febr. 1855, † ald. 7 sept. 1937, zn. van Willem en Maria Jesse, tr. 1e Amsterdam 28 febr. 1877 Maria Vroom, geb. Amsterdam 2 aug. 1855, † ald. 17 sept. 1889; tr. 2e Amsterdam 28 aug. 1890 Johanna Elisabeth Van Deventer, geb. Amsterdam 11 jan. 1860, † ald. 29 nov. 1942.
Uit het eerste huwelijk:
1. Willem La Grouw, geb. Amsterdam 16 juli 1877, † ald. 9 juni 1921, tr. Amsterdam 12 april 1899 Cornelia Meur, geb. 1882.
2. Maria La Grouw, geb. Amsterdam 17 juli 1878, † ald. 1879.
3. Johannes La Grouw, geb. Amsterdam 18 okt. 1879, † ald. 8 juli 1939.
4. Johannes Coenraad La Grouw, geb. Amsterdam 1883, † ald. 22 febr. 1963, tr. Amsterdam 13 juni 1906 Janke Koster, † Amsterdam 4 maart 1962.
5. Simon La Grouw, geb. Amsterdam 26 febr. 1886, † ald. 9 okt. 1951, tr. Amsterdam 23 febr. 1910 Frederika Diepeveen, geb. Kampen 1888.
Uit het tweede huwelijk:
6. Theresia Elisabeth La Grouw, geb. Amsterdam 22 maart 1892, † ald. 20 okt. 1982, tr. Sloten 1 mei 1914 Evert De Kruijf, geb. Amsterdam 25 okt. 1886, † ald. 27 febr. 1967, zn. van Gerrit Hendrik en Hendrika Susanna Katté.
7. Johanna Elisabeth La Grouw, geb. Amsterdam 12 febr. 1897, † Delft 21 juli 1979, tr. Sloten 30 aug. 1918 Dirk Houthuijsen, geb. Amsterdam 1892, † ald. 19 febr. 1971.
8. Coenraad La Grouw, geb. Amsterdam 15 nov. 1898, † ald. 16 maart 1899.
9. Marinus La Grouw, geb. 11 sept. 1900, † 10 juli 1990, tr. Amsterdam 31 aug. 1922 Maria Johanna Walters, geb. Amsterdam 16 nov. 1901.
10. Maria Catherina La Grouw, geb. Amsterdam 1903, tr. Amsterdam 13 okt. 1932 August Edzard Gerretsen, geb. Amsterdam 1901.

Please follow and like us:
Wonen in de Jordaan; overleven in een wereld vol armoede

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *