Marretje Tibboel…dochter van een dagloner?

Hervormde kerk in Vreeland, daterend uit 14e eeuw

Wie duikt in zijn of haar familieverleden komt op een gegeven moment familienamen tegen die niets zeggen. En toch ben je ook met die namen verbonden. Eén van die onbekende voorouders van mij draagt de naam Tibboel. Hoe? Wie? Wat? Ja, Tibboel. Terwijl ik toch een Frugte ben. Nu wordt de nieuwsgierigheid gewekt. Wie is die Tibboel, waar ik ook van afstam?
Oma Johanna Scheepmaker – nooit gekend, want zij was al 14 jaar morsdood toen ik werd geboren – was de dochter van veldwachter Gerard Scheepmaker uit Noordwijkerhout.
Duiken we via deze Gerard Scheepmaker in het verleden, dan komen we terecht bij de betovergrootouders, Gerret Scheepmaker uit Weesp, getrouwd met Margje Tibboel, geboren en vermoedelijk ook getogen in het nietige Vreeland.
Margje werd ook Marretje genoemd. Zo staat zij ook vermeld in het trouwregister met Gerret, waarin zij wordt geduid als dochter van Vreeland. Marretje werd geboren in 1740. Of was het 1750? Want in het overlijdenregister van 1811 staat dat Marretje, groentenverkoopster, 61 jaar oud was…Dat is niet waarschijnlijk, anders zou zij 15 jaar zijn geweest op haar trouwdag met Gerret.
Tibboel dus. Dochter van Leendert Dirksz. Tibboel, ook uit Vreeland. De naam werd ook geschreven als Tiebol, Tieboel, zelfs een variant van Tiepel kwam ook voor, maar Tibboel is hier de ‘juiste’, als je het zo kunt schrijven. De Tibboels waren waarschijnlijk arme mensen, die van het platteland leefden. Vreeland was een kleine gemeenschap met een paar honderd inwoners. De broodwinning van de gezinshoofden bestond vooral uit werk op het platteland en ambachtelijke bezigheden. Velen waren daggelders, landarbeiders, werkzaam voor een boer. Verder moet worden gedacht aan slagers, schoenmakers, kleermakers, een smid of klompenmaker.

Gaan we verder terug in de tijd, dan komen we uit in het midden van de dertiende eeuw. In opdracht van de bisschop van Utrecht, Hendrik van Vianden, werd een kasteel gebouwd met als doel de vrede in het gebied bij de Vecht te garanderen. De bisschop had het idee met dit kasteel de leenmannen van Holland (Heren van Aemstel) in bedwang te houden, aan de andere kant een tolheffing op de Vecht te voorkomen. Het slot kreeg de toepasselijke naam ‘Vredelant’. De precieze locatie was in de voormalige plaats Loenen.
De bouw bracht bedrijvigheid met zich mee en er ontstond een kleine nederzetting met ambachtslieden. Die kleine nederzetting kreeg in 1265 al stadsrechten. De bisschop van Utrecht liet er ook nog een kerk bouwen en een piepklein stadje ‘Vredelant’ was geboren. Vredelant werd echter nooit een grote stad. De betekenis van het kasteel werd steeds minder en in 1529 werd het kasteel weer gesloopt. Eind 16e eeuw werd Vredelant, Vreeland, de stadsrechten weer ontnomen en bleef het een gewoon dorpje.
De kerk werd in 1333 verwoest en opnieuw opgebouwd. Met diverse verbouwingen en uitbreidingen is de kerk uiteindelijk geworden tot wat het nu nog is. Het dorp zelf had in het begin van de zeventiende eeuw – 1632 officieel – 316 inwoners. De groei ging heel geleidelijk en twee eeuwen later was het inwonertal verdubbeld.

Gezinsblad van Marretje Tibboel (Tiebol)

Marretje Tibboel (Tiebol), geb. Vreeland 25 sept. 1740, † Nigtevecht 19 okt. 1811, dr. van Leendert Dirksz Tibboel en Aaltje Pietersdr. Van Eijck, tr. Vreeland 5 mei 1765 Gerret (Willemsz) Scheepmaker, geb. Weesp 21 sept. 1737, † Nigtevecht 1 okt. 1798, zn. van Willem Gerritsz en Annetje Willems Van Der Hoeven en wedr. van Aafke Jansdr de Vries.

Uit dit huwelijk:

1. Annetje Scheepmaker, geb. Nigtevecht 9 maart 1766, † ald. 20 okt. 1770.

2. Leendert Scheepmaker, geb. Nigtevecht 1 sept. 1768, † ald. 3 nov. 1768.

3. Leendert Scheepmaker, geb. Nigtevecht 1 (mnd. onb.) 1770, † Woerden 26 aug. 1850, tr. 1e Noordwijk 26 jan. 1794 Elisabeth Florusdr Zwanenburg, ged. Noordwijkerhout 10 okt. 1773, † Noordwijk Binnen 18 aug. 1836; tr. 2e Leiden 16 aug. 1838 Margaretha Johanna Steenstraten, geb. Leiden 13 mei 1798, † Leiden Kaarsenmakerstraat 15 juli 1878.

 

4. Annetje Scheepmaker, geb. Nigtevecht 15 dec. 1771, † ald. 1 okt. 1806.

5. Aaltje Scheepmaker, geb. Nigtevecht 27 aug. 1774, † ald. 10 april 1777.

6. Willem Scheepmaker, geb. Nigtevecht 10 febr. 1780, Onderwijzer, † Nigtevecht 8 okt. 1858.

Tibboel…daar stam ik ook van af

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: