Spaanse griep maakte meer slachtoffers dan de pest en pokken. Bron: Tallsay.com

Met de regelmaat van de klok vindt in de geschiedenis van de mensheid uitbraken van nieuwe virussen plaats. Epidemische ziekten, die zich razendsnel verspreiden, soms gevaarlijk zijn of soms minder risico’s met zich meebrengen. Maar altijd met één belangrijk kenmerk: dat onbekende virus kan dodelijk zijn voor risicogroepen, met name de ouderen, hartpatiënten en mensen met verschillende aandoeningen. Voor die nieuwe virussen zijn geen vaccins ontwikkeld, dus geen bescherming. Zoals het Corona virus, dat dit jaar, 2020, China in rep en roer bracht, gevolgd door andere landen.

De dodelijkste uit de wereldgeschiedenis was de Spaanse griep. Die kostte miljoenen mensen het leven. Een griep die niet in Spanje ontstond, maar in de Verenigde Staten. Ook in de familie Frugte viel een slachtoffer te bespeuren. Hendrik Dirk (Henk) Frugte, de tweede zoon van de in 1870 geboren Karel Frugte. Hij overleed op 17 november 1918 in Den Helder aan deze Spaanse griep, 21 jaar oud. Hij was één van de meer dan 30.000 Nederlanders (er worden ook aantallen genoemd van meer dan 40.000), die door deze griep het leven lieten. Een gevaarlijk virus, dat met name onder jongeren ongelooflijk veel slachtoffers eiste.

Henk was de tweede zoon van Karel Frugte en Maria Scheepmaker. Hij werd in 1897 in Nieuwenhoorn geboren. Er is niet veel bekend over deze Henk. Hij mocht in 1912 naar de Gereformeerde Kweekschool voor onderwijzers, maar dat was waarschijnlijk niet zo’n succes. In december 1913 kreeg hij een tijdelijk baantje als kantoorbediende bij het postkantoor in Hoofddorp. Drie jaar later werd hij zelfs aangesteld als kantoorbediende tweede klasse, maar gek genoeg werd hem twee maanden later weer eervol ontslag aangezegd. Wat hij daarna deed, is niet duidelijk. Wél dat hij een relatie kreeg met Truida Krook uit Uitgeest met wie hij zich verloofde.

Alhoewel Henk door broederdienst niet in dienst hoefde, kwam hij in 1918 toch terecht in Den Helder als administrateur (?) bij de zeemacht. Misschien verplicht. Dat is niet duidelijk. En daar sloeg het noodlot toe. Op 19 november 1918 kwam Korporaal Berend Wouter Vollmuller bij het stadhuis van  Den Helder aangifte doen van het overlijden van twee collega’s. Schippersknecht Henk Helgerink, 17 jaar slechts, en Henk Frugte, 21 jaar. Laatstgenoemde overleed in een onderkomen aan de Buitenhaven in Den Helder. Hij blies rond negen uur ’s avonds, op 17 november, zijn laatste adem uit na een doodsstrijd van enkele dagen. Hoge koorts, hoesten, benauwdheid, flauwtes, enorme moeheid. Niets was opgewassen tegen deze dodelijke ziekte. Ook niet de abdijsiroop die Henk niet zal hebben ingenomen….Want uiteraard werd van alles aangeprezen om die gevaarlijke griep te voorkomen en te bestrijden.

Voorbehoedmiddel tegen de Spaanse Griep….Abdijsiroop

De Spaanse griep, zo genoemd omdat de media in Spanje als eersten berichtten over deze ziekte die in maart 1918 op Camp Funston, Fort Riley in Kansas, een legerkok fataal werd. Via troepentransporten naar Europa sloeg de ziekte over naar andere landen. In augustus 1918 had de helft van de Amerikaanse soldaten deze ziekte. 43.000 overleefden het niet, bijna de helft van de Amerikaanse soldaten die in Europa sneuvelden. Een virus dat met name de jong volwassenen trof. Uiteindelijk raakten bijna een half miljard mensen besmet. 20 tot 40 miljoen overleefden het niet. En dat zijn nog de meest voorzichtige schattingen. Cijfers die men zich amper kan voorstellen, zo onvoorstelbaar hoog.

Waar Henk Frugte uiteindelijk zijn laatste rustplaats heeft gevonden, is niet bekend. Voor vader Karel en moeder Johanna was het geen gemakkelijk jaar. Eerder in april van 2018 verloren zij hun vierde kind, Petronella, nog geen jaar oud geworden. En nu Henk, die geen toekomst kreeg. Het enige wat zij nog ter nagedachtenis konden doen, was hun vijfde kind die in 2019 ter wereld kwam, Hendrik, Henk, noemen. Hendrik. Een echte familienaam.

Hieronder nog eens de volledige gezinskaart van de in Zevenhoven geboren Karel Frugte, de man die uiteindelijk tussen 1891 en 1919 zeventien kinderen kreeg.

Gezinsblad van Karel Frugte

Karel Frugte, geb. Zevenhoven 26 nov. 1870, † Amsterdam 12 dec. 1948, zn. van Hendrik en Dirkje Slag, tr. 1e Numansdorp 1 mei 1891 Maria C. Scheepmaker, geb. Numansdorp 25 nov. 1870, † Haarlemmermeer 1 jan. 1912, dr. van Gerardus en Cornelia Kruijswijk; tr. 2e Haarlem 10 juli 1912 Johanna Hendrika Scheepmaker, geb. Numansdorp 10 april 1877, † Amsterdam 21 dec. 1935, zuster van zijn eerste echtgenote.
Uit het eerste huwelijk:
1. Karel Hendrik Frugte, geb. Numansdorp 30 okt. 1891, Administrateur, † Den Haag 10 dec. 1945, tr. Dordrecht 23 mei 1923 Alida Johanna Ouborg, geb. Dordrecht 2 sept. 1896, † ald. 16 april 1983, dr. van Johannes en Hendrika (Rieka) Frugte.
2. Cornelia Gerarda (Cor) Frugte, geb. Numansdorp 22 nov. 1893, † Meppel 31 okt. 1981, tr. Haarlemmermeer 3 juni 1919 Willem Uiterwijk, geb. Bloemendaal 27 sept. 1891, Bosbaas, † Rheden 2 mei 1976.
3. Hendrik Dirk Frugte, geb. Nieuwenhoorn 1 aug. 1897, † Den Helder 17 nov. 1918.
4. Gerarda Helena Frugte, geb. Zuid-Beijerland 21 maart 1899, † Zutphen 6 sept. 1944, tr. 1e Amsterdam 9 nov. 1921 (echtsch. ingeschr. ald. 24 nov. 1924) Hendrik Christiaan van El, geb. Amsterdam 28 april 1889, Verpleger, Opzichter Rijksmuseum 1921-, † Enkhuizen 26 aug. 1956; tr. 2e Amsterdam 7 aug. 1935 Jan Albert Poortier, geb. Zwolle 2 aug. 1880, Boekhouder, conciërge, inspecteur verzekeringen, † Amsterdam 24 febr. 1957, gesch. echtg. van Elsiena Edens.
5. Dirk Johan Frugte, geb. Zuid-Beijerland 9 dec. 1900, Ambtenaar der secretarie, Journalist, Adjunct commies 1935-1937, † Amsterdam 9 april 1949, tr. Haarlemmerliede 5 sept. 1923 (door echtsch. ontbonden Amsterdam 5 sept. 1927) Adriana Lokerse, geb. ’s Heer Arendskerk 15 dec. 1900, † Zwanenburg 25 maart 1980.
6. Antonia Cornelia (Annie) Frugte, geb. Dordrecht 18 juni 1902, † Utrecht 19 juli 1989, tr. Utrecht 11 juli 1934 Willem Johannes Westdijk, geb. Utrecht 30 juni 1908, † 19 dec. 1984.
7. Marius Karel Frugte, geb. Haarlemmermeer 26 mei 1904, † Sutherland Shire 4 april 1964, tr. Amsterdam 15 juli 1925 Teuna Van Oorschot, geb. Amsterdam 19 maart 1906, † Sutherland Shire 1 okt. 1986.
8. Alida Johanna (Alie) Frugte, geb. Haarlemmermeer 14 maart 1906, † Antwerpen 22 sept. 1988, tr. Hector Bossant, geb. Antwerpen 11 sept. 1905, † ald. 12 nov. 1988.
9. Maria Cornelia (Mies) Frugte, geb. Haarlemmermeer 25 aug. 1907, tr. Bussum 11 mei 1932 Hendrik Pieter De Bruin, geb. Bussum 1907, gereedschapsmaker.
10. Johan Hendrik Frugte, geb. Haarlemmermeer 19 nov. 1908, † Amsterdam 6 juni 1980, tr. Amsterdam 21 juni 1933 Elisabeth Wilhelmina Zand, geb. Amsterdam 14 maart 1906, † ald. 17 jan. 1982.
11. Gerardus C. Frugte, geb. Haarlemmermeer 15 mei 1910, † Amsterdam 20 aug. 1979, tr. Amsterdam 27 sept. 1933 Clasina C Eland, geb. Zevenbergen 1 mei 1908, † Oud- en Nieuw Gastel Washington 1982.
12. Karelina Hendrika Frugte, geb. Haarlemmermeer 30 dec. 1911, † Woerden 4 jan. 1991.
Uit het tweede huwelijk:
13. Leonard Johan Frugte, geb. Haarlemmermeer 26 dec. 1913, † Amsterdam 3 aug. 1951, tr. Amsterdam 25 mei 1939 Johanna Elisabeth De Kruijf, geb. Sloten 22 mei 1915, † Heiloo 21 aug. 1999, dr. van Evert en Theresia Elisabeth La Grouw.
14. Hendrika Johanna (Rika) Frugte, geb. Haarlemmermeer 3 dec. 1914, † Amsterdam 13 nov. 1952, tr. Amsterdam 24 april 1941 Cornelis Antonie (Kees) Faber, geb. Amsterdam 24 sept. 1913, † Hoorn 21 febr. 1984, zn. van Sijtze en Gerritje de Visser; hij hertr. Amsterdam 1 mei 1953 Johanna (Joke) E.M.H. Schellinger.
15. Cornelia G. Frugte, geb. Haarlemmermeer 4 maart 1916, † Den Haag 6 febr. 1998, tr. Watergraaafsmeer 4 mei 1939 Hendricus Christiaan Kruis, geb. Amsterdam 8 febr. 1911, † Frankrijk 5 dec. 1983.
16. Petronella Frugte, geb. Haarlemmermeer 21 april 1917, † ald. 1 april 1918.
17. Hendrik Frugte, geb. Haarlemmermeer 18 mei 1919, † Apeldoorn 3 jan. 1999, tr. 1e 18 april 1946 Annechien Kassies, geb. Lemmer 4 april 1918, † Apeldoorn 1 mei 1993; tr. 2e 1996 Wilma Tuls (Vogelzang), geb. Holland, Michigan 1916, † Michigan 14 mei 2010.
18. Karel Frugte, levenloze zoon, geb. Amsterdam 2 febr. 1924.
Spaanse griep velt Henk Frugte
Getagd op:            

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: