Liefde voor zijn nicht leidde tot breuk in familie

Karel Hendrik Frugte. Bron: Peter Frugte

Begraven in 1945 in een zandgraf in Den Haag, naamloos, geen steen, alleen een grafnummer. Het overkwam de eerste zoon van Karel Frugte en Maria Scheepmaker.  Vergeten, geen foto’s, weinig herinneringen.  Niemand praatte later over hem.  Wie was deze Karel Hendrik Frugte, die op 31 oktober 1891 in Numansdorp het levenslicht zag?

Beetje bij beetje komt informatie los. Een paar herinneringen van één van zijn dochters, inmiddels overleden, een enkele herinnering van andere familieleden en informatie die te vinden is via documenten, aktes, archieven. Een gewone man, die echter ruzie kreeg met zijn vader en zijn verdere familie, omdat hij trouwde met een nicht, Alida Ouborg, dochter van Rieka Frugte,  zijn tante. Zus van zijn vader.

Karel Frugte jr. Drie kinderen, twee jongens, één meisje.

We gaan terug naar eind 19e eeuw. Karel’s ouders trouwden op 20-jarige leeftijd op 1 mei 1891. Met andere woorden…..de eerste zoon van Karel (in 1891 nog bakker) en Maria was aanwezig bij het huwelijk. Verborgen, dat wel. Over de eerste twintig jaar van zijn leven valt weinig tot niets te melden. We kunnen alleen maar gissen.

Op 31 oktober 1891 meldde broodbakker Karel Frugte zich bij de gemeente om melding te doen van de geboorte van zijn zoon Karel Hendrik, ’s ochtend om acht uur. Vader Karel was enkele jaren nauwelijks thuis en verdiende zijn kost als scheepskok. Hoofd van het gezin was vooral moeder Maria. Pas toen Karel in Dordrecht als onbezoldigd veldwachter aan de slag ging, raakte het gezin compleet.

Karel Hendrik Frugte, staand, tweede van links, in het voetbalteam van Fort De Kwakel

We komen pas iets meer te weten over Karel jr. in de periode 1910-1920. Karel  kreeg in 1910 een eerste oproep voor dienstplicht die op 20 mei 1911 moest ingaan. Hij kreeg echter uitstel van eerste oefening tot 19 mei 1912. De jonge Karel werd opgenomen in het tweede regiment vesting artillerie.  Zijn diensttijd werd diverse keren onderbroken door groot verlof, maar op 1 augustus 1914 moest hij en met hem nog duizenden andere jongeren vanwege mobilisatie weer opdraven. Uiteindelijk was zijn plek Fort Kwakel, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, een verdedigingsnetwerk van water rond de hoofdstad.

Karel jr was een echte Frugte. Slank, sportief, bovengemiddelde lengte. Hij voetbalde, deed aan atletiek. In de online-archieven komt hij zelfs voor op een voetbalteamfoto voor Fort De Kwakel.  Karel werd uiteindelijk op 1 augustus 1919 overgeplaatst naar de Landweer afdeling Haarlem.

Deze feiten betekenen niet dat hij onafgebroken onder de wapenen was. Hij was beschikbaar en af en toe moest Karel opdraven.

Karel sr en Karel jr gingen zelfs samenwerken. In de bloembollen. Misschien dat zijn vader hem vertelde dat hij wat nuttigs moest doen na afloop van zijn dienstperiode. ,,Kom mij helpen met de bloembollen’’, zoiets zal pa hem hebben verteld en ,,ga je aanmelden bij de bloembollenvereniging’’. Op 4 juli 1919 werd Karel Hendrik lid van de Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur. Ergens in 1920 moet het echter mis zijn gegaan. Zoon Karel vertrok naar Schiedam en vader Karel ging in september 1920 als administrateur failliet.

De wegen tussen de oudste zoon en vader Karel Frugte, de oud-politieman die administrateur of boekhouder werd, scheidden zich. Helemaal toen Karel jr. verliefd werd op Alida Ouborg, zijn nichtje en met haar trouwde. Vanaf dat moment was er een breuk tussen Karel Hendrik en zijn familie. Niet voor altijd, zo blijkt uit een brief van dochter Rie, waarin zij aangaf meerdere keren als kind bij opa Frugte in Amsterdam te zijn geweest.

Karel en Alie op hun trouwdag. Bron: Peter Frugte

Karel jr. vertrok in 1921 naar Schiedam, waar hij inwoonde bij een zekere Renses in de Kortebrantsstraaat in Schiedam. Een jaar later verhuisde hij naar Dordrecht. In die periode, en misschien was het ook eerder, was er de liefde voor zijn nicht Alida, Alie Ouborg en misschien was dat ook de reden dat hij naar Dordrecht verhuisde. Op 23 mei 1923 trouwde de kantoorbediende in Dordrecht op 31-jarige leeftijd met zijn Alie onder het toezicht oog van Alie’s ouders, Johannes Ouborg en Hendrika, tante Riek Frugte. Karel’s vader was in geen velden of wegen te bekennen. Zijn broers of zussen? De huwelijksakte geeft geen uitsluitsel.

Karel en Alie kregen drie kinderen. Rita (Rie), geboren in 1924, Jan in 1925 en Henk in 1928. Karel werkte en studeerde in de avonduren voor zijn diploma’s handel en administratie en mo boekhouden, Duitse en Engelse handelscorrespondentie en zelfs onderwijsakte boekhouden. Waardevolle papiertjes die hij vanaf 1919 behaalde. Het leven van het gezin Frugte ‘kabbelde’ voort in de daaropvolgende jaren. De woonstek was eerst Dordrecht, ook Zwijndrecht en later, in de jaren dertig, Heemstede. En uiteindelijk, de laatste woonplaats, Den Haag. Verhuisd vanwege zijn administratieve baan voor de Zuivelcentrale.

Dochter Rie vertelde later in een schrijven iets meer over haar vader. ,, Mijn ouders hadden geen goed huwelijk. Van mijn moeders kant wilde men niets te maken hebben met de Frugtes. Mijn vader was een stille, gesloten man die niet veel zei. Ik kan het nu wat beter begrijpen. Een moeilijk begin, hij was de oudste. Dat zal allemaal daaraan hebben meegewerkt.’’

Rie schreef ook verder dat haar vader ook in begin jaren twintig (?) in Engeland heeft gewoond. De reden daarvan is niet bekend. Rie zelf zette zich in jaar puberjaren af tegen haar ouders, hetgeen resulteerde in een hooglopende ruzie. Op 30 december 1940 verliet zij boos het ouderlijk huis. Tien gulden op zak, een tas met kleding en weg was Rie, op weg naar Amsterdam met de trein. Er volgde een opsporingsbericht, dat in alle kranten van Nederland verscheen. Het eerst op 3 januari in de Oprechte Haarlemse Courant, enkele dagen later ook in de landelijke dagbladen. Gelukkig keerde zij weer terug naar huis, ongeveer tien dagen later.

Toch zal het daarna geen koek en ei zijn geweest in huize Frugte. In 1944 vertrok Rie nu definitief uit huis. Met een Duitse soldaat, naar Berlijn. Uiteindelijk keerde zij in 1952 terug naar Nederland.

 

Parenteel van Karel Hendrik Frugte

1 Karel Hendrik Frugte is geboren op 30-10-1891 in Numansdorp, zoon van Karel Frugte en Maria C. Scheepmaker. Karel is overleden op 10-12-1945 in Den Haag, 54 jaar oud. Karel trouwde, 31 jaar oud, op 23-05-1923 in Dordrecht met Alida Johanna Ouborg, 26 jaar oud. Alida is geboren op 02-09-1896 in Dordrecht, dochter van Johannes Ouborg en Hendrika (Rieka) Frugte. Alida is overleden op 16-04-1983 in Dordrecht, 86 jaar oud.

Kinderen van Karel en Alida:

1 Hendrika Maria (Rie) Frugte, geboren op 14-03-1924 in Dordrecht. Volgt 1.1.
2 Johannes (Jan) Frugte, geboren op 16-05-1925 in Dordrecht. Volgt 1.2.
3 Hendrik Karel (Henk) Frugte, geboren op 19-10-1928 in Zwijndrecht. Volgt 1.3.

1.1 Hendrika Maria (Rie) Frugte is geboren op 14-03-1924 in Dordrecht, dochter van Karel Hendrik Frugte (zie 1) en Alida Johanna Ouborg. Hendrika is overleden op 10-04-2010 in Rayway, New Jersey, 86 jaar oud. Hendrika:

(1) trouwde met Harry Hoffer.
(2) trouwde, 26 of 27 jaar oud, in 1951 met Robert Chin.
1.2 Johannes (Jan) Frugte is geboren op 16-05-1925 in Dordrecht, zoon van Karel Hendrik Frugte (zie 1) en Alida Johanna Ouborg. Johannes is overleden op 03-01-1993 in Haarlem, 67 jaar oud. Johannes trouwde, 23 jaar oud, op 19-04-1949 in Den Haag met Adriana Hendrika (Ada) van ’t Riet, 22 jaar oud. Adriana is geboren op 26-12-1926 in Den Haag. Adriana is overleden op 10-11-2017 in Bennebroek, 90 jaar oud.

1.3 Hendrik Karel (Henk) Frugte is geboren op 19-10-1928 in Zwijndrecht, zoon van Karel Hendrik Frugte (zie 1) en Alida Johanna Ouborg. Hendrik is overleden op 15-11-1991 in Hillsborough Florida, VS, 63 jaar oud. Hendrik:

(1) trouwde, 28 jaar oud, op 26-06-1957 in Hillsborough Florida, VS met Diane J. Johnson, 20 jaar oud. De scheiding werd geregistreerd. Diane is geboren op 08-07-1936 in Tampa Florida. Diane is overleden op 29-03-2013 in Tampa Florida, 76 jaar oud.
(2) trouwde, 51 jaar oud, op 19-06-1980 met Diane Marie Johnson. Diane is overleden.
Karel Hendrik Frugte, ‘een stille gesloten man’

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: