Infanterist Opten gedoopt in St. Mary’s

St Mary’s in Woodbridge. Bron: https://www.stmaryswoodbridge.org/

Eindelijk heeft Thomas Opten, voorvader van de familie Opten én één van de voorvaderen van de familie Frugte, een vader en moeder gekregen. Thomas had die natuurlijk wel, maar de vraag was altijd: wie waren zij? Het antwoord: Henry Upson en Sarah Amus uit Shotley. Een gehucht dicht bij Felixstowe, Woodbridge en Ipswich aan de zuid-oostkust van Engeland. Zij hebben hun zoon Thomas niet oud zien worden. Hij vertrok namelijk met het Engelse leger naar het vaste land, naar Pruisen.

Even terug naar het verleden, de 18e eeuw.
Ene Thomas Upton of Opten, het is maar wat je hoort, belandt als soldaat na het midden van de 18e eeuw in Pruisen. Hij kwam terecht in veldslagen – niet zo verwonderlijk uiteraard – en belandde uiteindelijk in het gehucht Kalkriese. Als ontsnapte gevangene, of deserteur uit het Engelse leger, of als gewonde soldaat, daar kunnen we alleen maar naar raden. Hij kwam in contact met Anna Gerdrud Köpkes, raakte verliefd, trouwde met haar en zij kregen vier kinderen. Twee zoons, twee dochters. De zoons vertrokken tegen het eind van de achttiende eeuw naar Groningen, de jongste dochter, Margaretha Alida, leerde Johann Heinrich Fruchte kennen, een zoon van een landarbeider. Samen belandden zij eveneens in Nederland maar dan in Linschoten en trouwden. Fruchte werd Frugte en ziedaar het begin van de familiegeschiedenis van de Frugtes.
De Opten-familie in Nederland stamt vooral af van één van de zoons van Thomas en Anna, namelijk Carl. Het is ook niet voor niets dat hij nog altijd wordt vernoemd, maar dan als Carel.
Van Thomas Opten was verder niet veel bekend. Waar was hij geboren? Wie waren zijn ouders? Dat puzzelstukje is ingevuld door een nazaat van de Opten’s, Maria Moesman. Zij dook in de Engelse archieven. Uit die National Archives van Engeland, de Births and Christenings 1538-1975, kwam Henry Upson tevoorschijn. Geboren op 18 april 1686, in Shotley, Suffolk England. Een plaatsje dicht aan de zuidoostkust, vlak bij Felixstowe en Ipswich. Deze Henry Upson, ook Upton genoemd, trouwde op 25 oktober 1731 met Sarah Amus. Een half jaar eerder, in de eerste weken van maart, werd Thomas geboren, gedoopt op 16 maart 1731 in de St Mary’s te Woodbridge. Het geboortejaar van Thomas Opten, dat al eerder bekend was. Hoogstwaarschijnlijk dé Thomas Opten, ‘ein Englischer infanterist”.

Een stukje geschiedenis over de naam Upson, of Upton, want ook dat kan nog. Het ‘thuisland’ van de achternaam Upson is Cornwall. Daar woonden de verre voorouders van de familie Upson.  Maar….dat is één theorie. Eerst deze.

In Engeland waren achternamen in de middeleeuwen gebruikelijk maar vaak waren Engelsen vooral bekend onder één naam. Achternamen uit Cornwall lijken vooral topografische achternamen te zijn, gegeven aan mensen die in de buurt van fysieke kenmerken woonden, zoals heuvels, beekjes, kerken of soorten bomen. Veel zijn woonachternamen. De naam Upson is een lokaal soort achternaam en de familie Upson woonde in Cornwall, in het dorp Upton. Wat letterlijk ‘hogere boerderij of dorp’ betekent, van de Oud-Engelse woorden ‘upp’ + ‘tun’. Overigens, in Engeland zijn er meer plaatsjes met die naam, maar juist de naam Upson doet vermoeden dat dé voorvader Upson zijn roots in Cornwall heeft.
Achternamen uit Cornwall hebben vooral veel spellingsvariaties. Dat is in feite niets nieuws, want in Nederland komen we hetzelfde tegen.. Zo is het niet vreemd dat de naam Upson ook als Upton wordt geschreven en dat zie je ook terug in de archieven uit het verre verleden.

Maar dan de andere theorieën.

De site Ancestry.com geeft aan dat Upson  waarschijnlijk een variant is van Upston, een gewone naam voor iemand uit Ubbeston Green in Suffolk, zo genoemd naar de Oud-Scandinavische persoonlijke naam Ubbi + Oud-Engelse tun ‘nederzetting’. En een derde theorie is dat de naam Upson een dialectische afwijking is van vele Upton plaatsjes in Engeland, afgeleid van het oude Engelse woord ‘Up’ – hoger – en ‘Tun’ – nederzetting, boerderij –  zoals al eerder hierboven is beschreven.

Kortom, veel duidelijkheid levert het eigenlijk niet op.

Wat is nog meer bekend over Thomas Opten, laten we deze naam voor het gemak aanhouden. Hij is gedoopt in de middeleeuwse kerk St. Mary’s in Woodbridge. Die kerk staat er nog steeds. Uiterlijk is dit een van de grotere Engelse kerken. De setting is prachtig, omgeven door het smalle kerkhof en ook omgeven door 18e en 19e eeuwse huizen. De toren is een van Suffolks grootste, gewaagde en dramatische in het landschap. In deze prachtige kerk werd onze voorouder dus gedoopt op 16 maart 1731.
Wie wil weten wie de nazaten van Henry Upson zijn, klik dan op het wapen van  een Upson. Dan word u doorgelinkt naar de stamboom met de nazaten van Upson in Nederland.

Belangrijkste bronnen:
www.houseofnames.com;
Stamboom Opten, auteur Maria Moesman;
“England Births and Christenings, 1538-1975”, database, FamilySearch (https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:N5KW-SJ8 : 19 March 2020), Thomas Upson, 1731.

Henry Upson ziet zoon Thomas vertrekken naar Duitsland
Getagd op:        

3 gedachten over “Henry Upson ziet zoon Thomas vertrekken naar Duitsland

  • 29/11/2020 om 19:06
    Permalink

    Leuk dat je dit gevonden hebt. Ik had al eens navraag gedaan in Bramsche, maar daar was niets over soldaat Thomas Upton bekend. En zoeken in Engelse databases is zoeken naar een speld in een hooiberg.
    Dus via de vrouwelijke lijn nog een familiewapen? Of geldt dat niet>

    Beantwoorden
    • 29/11/2020 om 19:43
      Permalink

      Het is ‘een’ familiewapen, dat niet per se toebehoort aan de Upson die hier wordt genoemd. Maar ik vond het wel leuk om die erbij te plaatsen. Naar de waardering moet vooral uitgaan naar degene die heeft ontdekt wie de vader en moeder van Thomas Upton zijn. Zoals in het verhaaltje is aangegeven. Thomas Upton wordt in de doopregisters van Engter een Englischer Infanterist genoemd.

      Beantwoorden
      • 29/11/2020 om 22:10
        Permalink

        Hoera, de ‘oversteek’ naar Engeland is nu bekend. Lang gezocht zonder aanknopingspunt. Fijn dat nu te weten Karel!
        Groet, Peter

        Beantwoorden

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: